Je kent het wel: je googelt je eigen naam en ineens duikt er een oud artikeltje op dat je liever kwijt dan rijk bent. Een onhandige jeugdfoto, een verkeerd bericht in de krant of gewoon iets waarvan je denkt: "Laat dat maar verdwijnen." In Europa hebben we sinds 2014 een handig wapen in handen: het recht op vergetelheid.
▶Inhoudsopgave
Je kunt Google vragen om zoekresultaten over jezelf te verwijderen. Maar wat gebeurt er eigenlijk als je in bijvoorbeeld Brazilië, India of de Verenigde Staten woont?
Werkt dat dan hetzelfde? Het antwoord is: nee, het is een stuk ingewikkelder.
Wat is het recht op vergetelheid eigenlijk?
Stel je voor: je hebt een fout gemaakt in het verleden. Je hebt je leven gebeterd, maar het internet vergeet nooit.
Het recht op vergetelheid, of het recht op wissing zoals het in de wet heet, geeft jou de kans om Google te vragen om zoekresultaten te verwijderen die over jou gaan. Dit recht is gebaseerd op de Europese privacywetgeving, de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming). In mei 2014 bepaalde het Europees Hof van Justitie dat zoekmachines zoals Google verantwoordelijk zijn voor de persoonsgegevens die ze tonen.
Als je een verzoek indient, moet Google kijken of de informatie relevant, accuraat en niet meer nodig is. Als dat zo is, moeten ze de link verwijderen uit de zoekresultaten. Let wel: de informatie verdwijnt niet van het internet, alleen uit de zoekresultaten van Google.
Hoe werkt het recht op vergetelheid in Europa?
In Europa is het recht op vergetelheid redelijk goed geregeld. Als je in een EU-land woont, kun je een verzoek indienen bij Google via hun speciale portal.
- Of de informatie jouw privacy schendt.
- Of de informatie relevant is voor het publiek (bijvoorbeeld nieuws dat van belang is voor het algemeen belang).
- Of de informatie verouderd is.
Google beoordeelt elk verzoek individueel. Ze kijken naar: Google heeft een team van juristen en experts die deze verzoeken beoordelen. Sinds 2014 heeft Google meer dan een miljoen verzoeken ontvangen en ongeveer 45 procent daarvan goedgekeurd. Dat betekent dat veel mensen succesvol zijn in het verwijderen van ongewenste zoekresultaten.
Wat gebeurt er buiten Europa?
Hier wordt het interessant. Het recht op vergetelheid is geen universeel recht.
De Verenigde Staten: Vrijheid van meningsuiting wint
Buiten Europa hangt het af van de lokale wetgeving en de bereidwilligheid van Google om mee te werken. Laten we eens kijken naar enkele belangrijke regio's.
In de Verenigde Staten is de wetgeving heel anders. De Amerikaanse grondwet beschermt de vrijheid van meningsuiting heel sterk. Er is geen algemeen recht op vergetelheid zoals in Europa. Google is niet verplicht om zoekresultaten te verwijderen op verzoek van individuen, tenzij er sprake is van onwettige content, zoals doxxing of copyright-schending.
Brazilië: Een eigen benadering
Wel heeft Google een eigen beleid voor "onzichtbare" resultaten. Sinds 2022 verwijdert Google in de VS sommige persoonsgegevens, zoals financiële informatie, medische dossiers of identiteitsfraude.
Maar dit is beperkt. Als je wilt dat Google een link verwijdert omdat het je reputatie schaadt, is de kans klein dat je slaagt. Rechters in de VS hebben meerdere keren besloten dat de vrijheid van meningsuiting zwaarder weegt dan het recht op privacy.
Brazilië heeft een eigen versie van het recht op vergetelheid, bekend als de "Lei da Magra Livre". Deze wet is in 2021 aangenomen en geeft burgers het recht om onjuiste of verouderde informatie te laten verwijderen.
India: Geen wettelijk recht, maar wel beleid
Google moet hieraan meewerken, maar de uitvoering verschilt per geval. Google heeft een speciale portal voor Braziliaanse verzoeken.
Het bedrijf beoordeelt elk verzoek op basis van de lokale wetgeving. In 2023 ontving Google ongeveer 15.000 verzoeken uit Brazilië, waarvan een groot deel werd goedgekeurd. Het is dus mogelijk, maar het proces is niet zo gestroomlijnd als in Europa.
In India is er geen wettelijk recht op vergetelheid. De Indiase privacywetgeving is nog in ontwikkeling.
Google volgt echter zijn eigen beleid. Als je in India woont, kun je een verzoek indienen bij Google, maar het bedrijf is niet verplicht om het te honoreren.
Andere landen: Een mix van regels
Google beoordeelt verzoeken uit India op basis van lokale wetgeving en internationale normen. In de praktijk betekent dit dat Google soms wel meewerkt, vooral als er sprake is van onjuiste informatie of identiteitsfraude.
Maar er is geen garantie dat je verzoek wordt goedgekeurd. In andere landen, zoals Australië, Canada en Japan, is de situatie vergelijkbaar. Deze landen hebben geen algemeen recht op vergetelheid, maar Google heeft wel beleid om sommige persoonsgegevens te verwijderen. In Canada heeft Google bijvoorbeeld een beleid voor het verwijderen van links naar "onzichtbare" content, zoals medische dossiers.
In landen met strenge censuur, zoals China, is de situatie anders. Google is niet actief in China, dus het recht op vergetelheid is er niet van toepassing.
In plaats daarvan beheert de Chinese overheid de zoekresultaten.
Hoe dien je een verzoek in buiten Europa?
Als je buiten Europa woont en een verzoek wilt indienen, volg je dezelfde stappen als in Europa. Ga naar de Google portal voor het recht op vergetelheid en vul het formulier in. Je moet:
- Je naam en contactgegevens invullen.
- De URL's opgeven die je wilt verwijderen.
- Uitleggen waarom je de informatie wilt laten verwijderen.
Google beoordeelt je verzoek op basis van de wetgeving van het land waar je woont. Als je verzoek wordt afgewezen, kun je in beroep gaan of contact opnemen met een lokale privacywaakhond.
Waarom is het recht op vergetelheid buiten Europa zo beperkt?
De belangrijkste reden is dat privacywetgeving verschilt per land. In Europa is privacy een fundamenteel recht, vastgelegd in de AVG.
In andere delen van de wereld, zoals de Verenigde Staten, is de vrijheid van meningsuiting belangrijker. Dit leidt tot een conflict tussen twee basisrechten. Google probeert een middenweg te vinden door lokale wetgeving te volgen en eigen beleid te ontwikkelen.
Maar zonder een wettelijke verplichting is de druk om resultaten te verwijderen minder groot. Bovendien is het internet globaal: een link die in Europa wordt verwijderd, is nog steeds zichtbaar in de VS.
Conclusie
Het recht op vergetelheid is een krachtig instrument in Europa, maar buiten Europa is het een stuk minder duidelijk.
In de VS, Brazilië en India hangt het af van lokale wetgeving en het beleid van Google. Hoewel Google probeert om privacy te beschermen, is er geen universele oplossing. Als je buiten Europa woont, is het belangrijk om te weten wat je kunt verwachten en hoe je een verzoek kunt indienen. Het internet vergeet nooit, maar met de juiste aanpak kun je sommige herinneringen wel uit het zicht halen.